Một góc nhìn cá nhân về những yếu kém của nguồn nhân lực công nghệ Việt Nam

Một góc nhìn cá nhân về những yếu kém của nguồn nhân lực công nghệ Việt Nam

Website hỗ trợ startup e27 gần đây đã có bài viết nêu ra những thách thức chính đang cản trở các cơ hội đầy hứa hẹn đối với nguồn lực công nghệ Việt Nam. Sau nhiều cuộc trao đổi với các nhà tuyển dụng ở Việt Nam lẫn Singapore, thị trường có nhiều công ty khởi nghiệp đang thu hút nhiều tài năng công nghệ Việt Nam, tác giả đã chốt lại các nhược điểm chính của nhân lực công nghệ tập trung vào các năng lực sau:

  • Kỹ năng giao tiếp tiếng Anh:

Đây là điểm yếu của đa số kỹ sư Việt Nam. Nguyên nhân chính là vì giáo trình ngành kỹ sư phần mềm ở hầu hết các trường đại học Việt Nam vẫn được biên soạn bằng tiếng Việt. Do đó, các sinh viên buộc phải đầu tư thêm thời gian và tiền bạc để nâng cao khả năng tiếng Anh. Đáng tiếc là nhiều sinh viên đến từ gia đình thu nhập thấp nên không đủ khả năng tài chính cho các lớp học tiếng Anh. Từng có một trường hợp sinh viên ngành kỹ sư phần mềm đã thất bại trong kỳ phỏng vấn thực tập tại Google chỉ vì không thể hiểu được lời nhà phỏng vấn dù có năng lực chuyên môn.

Trong thế giới mà tiếng Anh được xem là tấm giấy thông hành cho một sự nghiệp xán lạn ở tầm quốc tế như ngày hôm nay, kỹ năng tiếng Anh yếu kém đã lấy đi nhiều cơ hội tốt của các kỹ sư và nhà sáng lập doanh nghiệp Việt Nam.

  • Kỹ năng mềm:

Các kỹ năng thuyết trình, làm việc nhóm, kỹ năng liên nhân và các kỹ năng tương tự cũng là điểm yếu của hầu hết developer Việt Nam. Các nhà tuyển dụng công nghệp VN thường phải đào tạo thêm các kỹ sư mới tốt nghiệp từ 3 đến 6 tháng trước khi chính thức gia nhập công ty (dù các sinh viên được chọn đào tạo luôn là những người đã thể hiện các kỹ năng trên tốt hơn số còn lại trong các kỳ thực tập trong chương trình học chính thức).

Xem thêm bài : Nhân lực ngành công nghệ thông tin sẽ còn khát dài dài

  • Sự năng động trong nhóm và văn hóa làm việc

Các kỹ sư Việt Nam thường làm việc một mình hay trong nhóm nhỏ khá hiệu quả nhưng lại gặp khó khăn thật sự khi đến hợp tác với một đội lớn hơn. Kết quả là hiệu năng làm việc của họ không có tiến bộ gì so với trước.

  • Hoạch định dài hạn

Một Việt Kiều đã thành lập một đội công nghệ bên ngoài TP.HCM trong một năm chia sẻ là một trong số các kỹ sư của mình sẵn lòng chuyển sang công ty khác khi nhận được lời mới công việc mới với mức lương chênh lệch chỉ 1,1 triệu. Doanh nhân này cho rằng kỹ sư Việt Nam, ít nhất là những người làm việc với mình không sẵn lòng chấp nhận rủi ro để đưa tư duy vượt lên những lối mòn cũ kỹ.

Theo một doanh nhân Singapore đã từng thành lập một đội 20 developer ở Sài Gòn, tình trạng developer đổi việc mỗi năm một lân là rất phổ biến.

Là người từng học và làm việc trong ngành phần mềm trong nước, quan điểm của tác giả là đa số developer phần mềm Việt Nam không biết rõ cách thức để có một mức lương tốt ngay khi ra trường mà lại có xu hướng nhảy việc thường xuyên để đàm phán mức lương cao hơn.

(tác giả bài viết đã tốt nghiệp kỹ sư và làm việc trong nước 3 năm trước khi sang Singapore học thạc sĩ ngành phần mềm và làm việc ở đây),

Hiện tượng nhiều developer Việt Nam làm việc cùng lúc cho nhiều dự án bên ngoài để có thêm thu nhập là rất phổ biến. Việc này cũng làm họ bị xao nhãng khỏi công việc chính để có thể xây dựng con đường sự nghiệp tốt đẹp hơn.

  • Chảy máu chất xám

Nhiều kỹ sư tài năng của Việt Nam đã rời quê nhà đến làm việc ở các nước phát triển như Mỹ, Úc, Nhật, Singapore và châu Âu. Vì vậy, khi các công ty nước ngoài đặt chân vào Việt Nam để thành lập các đội công nghệ, họ thường gặp khó khăn trong việc tìm kiếm các kỹ sư cao cấp giàu kinh nghiệm chuyên môn và khả năng lãnh đạo.

Tuy nhiên, theo quan sát của tác giả, một số nhà tuyển dụng đang cố gắng giải quyết vấn đề này bằng cách cử các kỹ sư VN đến Singapore công tác vài năm để học hỏi rồi trở về quê nhà dẫn dắt các đội nhóm trong nước.

 

Đôi nét về các hoạt động hỗ trợ nguồn nhân lực của cộng đồng developer Việt Nam

Trong bối cảnh công nghệ phát triển chóng mặt và tỉ lệ start-up công nghệ bùng nổ ở Việt Nam nhưng chất lượng nguồn nhân lực lĩnh vực này còn nhiều yếu kém, một số cộng đồng dành riêng cho developer đang cố gắng khắc phục phần nào đó tình hình này bằng cách xây dựng văn hóa đền ơn tiếp nối (pay-it-forward), theo một bài viết trên website hỗ trợ startup e27 gần đây.

Tác giả bài viết là Lê Thanh Sơn, tốt nghiệp cử nhân khoa học máy tính đại học quốc gia TP.HCM năm 2003. Anh đã có 3 năm kinh nghiệm làm việc cho một số công ty trong nước, sau đó sang Singapore du học thạc sĩ ngành kỹ sư phần mềm rồi sống và làm việc hẳn ở Singapore từ năm 2010.

Tháng 6 năm 2012, sau một chuyến khám phá thung lũng Silicon, Sơn bất ngờ gia nhập phim trường khởi nghiệp Singapore bằng cách khởi động cộng đồng Startup Grind. Sau đó, anh thường xuyên bay về Việt Nam, tương tác với nhiều loại doanh nhân đa dạng ở Singapore. 3 năm gần đây, Sơn đã giúp đỡ một số công ty khởi nghiệp ở Singapore bằng cách thuyết phục họ để cho các developer cá nhân hay các agency số ở Việt Nam cùng wtham gia xây dựng sản phẩm.

Trong bài viết của mình, Sơn đề cập đến 3 cộng đồng là Grokking, TechSoup và GeekyWeekend.

Điểm chung của các cộng đồng Grokking và GeekyWeekend là đều do các kỹ sư từng làm việc ở Singapore thành lập nên đã nhanh chóng có được một tiếng nói nhất định trong giới công nghệ Sài Gòn.

Grokking tổ chức nhiều sự kiện trao đổi về công nghệ hàng tháng kể từ năm 2014. Trong các tọa đàm này, các diễn giả là những kỷ sư cao cấp ở các công ty Việt Nam lẫn hải ngoại cùng chia sẻ kiến thức về các chủ đề quan trọng như kỹ sư phần mềm và sự phát triển sản phẩm công nghệ. Gần đây, các diễn giả đã thử nghiệm một chương trình mới là trại huấn luyện quy mô lớn dài 8 tuần để giúp các kỹ sư gia tăng tốc độ phát triển kỹ năng big data.

Trong khi đó, các sự kiện hàng tháng của TechSoup gồm các diễn giả thảo luận những khía cạnh khác nhau trong các kỹ năng liên nhân và kỹ năng mềm để giúp đỡ các kỹ sư cải thiện và vượt trội trong lộ trình sự nghiệp. Trong các diễn giả đã tham gia sự kiện của TechSoup có cả những người đã từng đảm nhận việc hỗ trợ tuyển dụng kỹ sư cho các công ty khởi nghiệp công nghệ ở Singapore.

Còn GeekyWeekend là chủ nhà của các buộc gặp gỡ mỗi thứ bảy hàng tuần kể từ tháng 9 năm ngoái. Chương trình của GeekyWeekend là sự pha trộn các hoạt động của Techsoup và Grokking theo phong cách riêng là các buổi mini talk khác nhau bao gồm cả công nghệ lẫn phát triển nghề nghiệp cho các kỹ sư.

Câu chuyện công nghệ thành công của các kỹ sư trẻ Việt Nam

Vài năm trở lại đây, thị trường công nghệ Việt Nam xuất hiện một lớp công ty khởi nghiệp mới được thành lập bởi các nhà sáng lập rất trẻ đã tốt nghiệp kỹ sư. Lớp công ty mới này đã giành được một mức độ thành công nhất định và được giới thiệu trên website hỗ trợ startup e27 tháng 10/2016. Tác giả bài viết là một nhà đầu tư đã mua lại hoàn toàn một trong số các công ty được đề cập dưới đây.

Theo Grokking, một tổ chức hỗ trợ kỹ sư phần mềm Việt Nam, hoàn toàn có thể nghĩ tới một tầm nhìn lớn lao tươi sáng cho cả ngành công nghệ thông tin Việt Nam, đó là niềm tin đất nước ta sẽ sớm trở thành trung tâm công nghệ không chỉ ở Đông Nam châu Á mà còn cả châu Á và thế giới.

Hai ví dụ minh họa rõ ràng cho tuyên ngôn sứ mệnh này là Lozi và Beeketing.

Lozi là nền tảng mới nổi cho các tín đồ yêu ẩm thực Việt Nam. Nhà đồng sáng lập Lozi Nguyễn Hoàng Trung đã gây ngạc nhiên cho tác giả về ý chí bền bỉ khi trình bày tầm nhìn với 30 developer chỉ để tuyển chọn một người đồng sáng lập công nghệ cùng gia nhập công ty khởi nghiệp của mình.

Câu chuyện của Trung bắt đầu từ năm 2012, khi hết năm nhất ở học viện công nghệ và khoa học tiên tiến Hàn Quốc anh đã bỏ học quay về Việt Nam bắt đầu công ty khởi nghiệp của riêng mình. Đến cuối 2015, điểm số của Lozi trong vòng gây quỹ của quỹ đầu tư Golden Gate đã lên tới 7 con số. Bản thân Trung cũng được chọn vào danh sách 30-under-30 là 30 gương mặt dưới tuổi 30 nổi bật trong mọi lĩnh vực của Forbes Việt Nam năm 2016.

Ví dụ thứ hai là Beeketing, ứng dụng marketing giúp gia tăng doanh số và chuyển đổi tỉ giá hối đoái. CEO của công ty này, Trương Mạnh Quân cũng là một doanh nhân có nguồn gốc kỹ sư.

Cuối năm 2014, Quân tham gia học viện nhà sáng lập Hà Nội (Founder Institute Hanoi) ngay từ giai đoạn đầu tiền tăng tốc, thành lập Beeketing và công ty anh trở thành một trong số rất ít công ty khởi nghiệp do người Việt Nam thành lập ở Việt Nam được đưa vào danh sách 500 công ty khởi nghiệp của thung lũng Silicon. Cá nhân Quân cũng được đề cử cho top 30-under-30 2016 như Trung.

Trước Beeketing, Quân từng thành lập một công ty gia công phần mềm ngay khi còn ngồi ở giảng đường đại học.

Ngoài các nhà sáng lập trẻ tuổi là kỹ sư phần mềm đam mê kinh doanh, tác giả còn bắt gặp ngày càng nhiều kỹ sư Việt Nam giữ vai trò quan trọng trong các startup công nghệ ở Singapore. Nguyên nhân là vì gần đây, một số startup công nghệ tên tuổi có trụ sở ở Singapore như  Grab, Garena, HonestBee đang lái các chiến dịch tuyển dụng sang thu hút kỹ sư Việt Nam đến Singapore làm việc. Vì vậy, các kỹ sư Việt Nam dần trở thành một phần quan trọng trong lực lượng lao động có đóng góp vào thành công của các công ty khởi nghiệp có trụ sở ở Singapore.

 

ELearning đang phát triển đây là những điều các doanh nghiệp cần biết

 

Mười lăm năm trước, eLearning còn thô sơ mang và lại lợi ích rất nhỏ cho các doanh nghiệp. Tuy nhiên, ngay cả trong những ngày đầu, các tổ chức lớn đều nhận ra rằng tiềm năng thành công của elearning có tồn tại. Ngày nay, khi chúng ta chuẩn bị bước vào năm 2017, dường như eLearning đã sẵn sàng cho một cuộc bùng nổ vào thị trường.

Sự nổi lên của eLearning

Theo nghiên cứu của Global Market Insights, quy mô của thị trường giáo dục điện tử đã đạt được 165 tỷ đô la vào năm 2015 và dự kiến ​​sẽ tăng năm phần trăm mỗi năm giữa 2016 và 2023, cuối cùng vượt quá 240 tỷ đô la. Riêng ở Mỹ, thị trường hiện nay ước tính ở mức 27 tỷ USD.

Giaó dục việt nam và xu hướng E learning

Khi bạn nghiên cứu các con số, có vẻ như có hai nguyên nhân chính cho sự gia tăng của eLearning. Nguyên nhân thứ nhất là do sự thay đổi về mặt tư duy và thứ hai liên quan đến công nghệ.

Lý do đầu tiên cho sự tăng trưởng nhanh chóng trong lĩnh vực giáo dục điện tử là nhiều sinh viên tốt nghiệp đại học và đi làm việc đã quen thuộc với eLearning thông qua một số phương pháp khác nhau. Trên thực tế, trong một nghiên cứu năm 2015 của sinh viên, 23% nói rằng họ chắc chắn hoặc có thể sẽ không theo theo học một ngành nào đó mà lớp học không cung cấp ít nhất một phần học trực tuyến.

Nói cách khác, eLearning đã trở thành một kỳ vọng của sinh viên đại học – và họ sẽ vẫn mang theo kỳ vọng này khi họ gia nhập vào lực lượng lao động. Càng có nhiều người tham gia vào lực lượng lao động, thì mức độ đợi đối với  việc học trực tuyến trong các tổ chức ngày càng cao.

Lý do thứ hai cho sự tăng trưởng của eLearning liên quan đến những bước tiến của công nghệ. Những gì trước đây rườm rà đã trở nên dễ dàng hơn. Nhiều giải pháp giáo dục điện tử thậm chí còn cung cấp các khả năng di động cho phép sinh viên chuyển đổi liên tục giữa điện thoại thông minh, máy tính bảng và máy tính để học tập từ xa. Yếu tố tiện lợi này đã thay đổi cách các tổ chức và nhân viên nhìn nhận về elearning.

Ba lý do Tại sao eLearning lại là một lựa chọn tốt

Đối với các doanh nghiệp vẫn chưa hoàn toàn thoải mái với ý tưởng theo đuổi eLearning, lợi ích chính là gì?

  1. Chi phí thấp hơn

Với eLearning, việc đào tạo nhiều nhóm người sẽ giúp tiết kiệm chi phí hơn nhiều. Điều này đặc biệt chính xác nếu bạn thường xuyên huấn luyện nhiều nhóm trên cùng một chủ đề. Một khi chương trình giảng dạy được thiết lập, bạn không còn phải thuê một giáo viên hoặc dành thời gian in tài liệu. Tất cả mọi thứ bạn cần nằm trong nền tảng trực tuyến và có thể được nhân rộng và sửa đổi nếu cần.

  1. Thuận tiện

Nhưng có lẽ lợi thế lớn nhất của tất cả là yếu tố tiện lợi. ELearning linh hoạt hơn nhiều so với học tập truyền thống. Học sinh có thể học tại văn phòng, trong nhà của mình, trên tàu điện khi đi làm, hoặc thậm chí ở sân bay cách nữa vòng trái đất. Điều này có nghĩa là ít lý do và có nhiều thời gian hơn để đầu tư vào môn học.

  1. Có khả năng học tập cao hơn

Rất đơn giản, eLearning có nhiều thuận lợi cho việc duy trì kiến ​​thức và tiến bộ so với phương pháp học tập truyền thống mà nhiều người đã trở nên quen thuộc.

Chuyên gia Ryan King nói: “Chúng ta thường nghe nói rằng người học cảm thấy họ ít sợ bị thất bại từ eLearning hơn là học tập trong lớp. “Họ không lo lắng về việc sai lầm lần đầu tiên vì việc học được thực hiện riêng tư. Các bài kiểm tra và kỳ thi, nơi bạn chờ đợi nhiều ngày thậm chí nhiều tuần để biết kết quả của mình, thường gia tăng căng thẳng và lo lắng cho người học. ”

Bạn sẽ thử học trực tuyến ?

Học tập theo phương pháp truyền thống làm bạn cảm thấy thoải mái, nhưng eLearning là con đường của tương lai. Nếu bạn còn do dự khi áp dụng một giải pháp eLearning trong tổ chức của bạn vì sợ thay đổi thì bây giờ là thời điểm để thử sức. Nhờ vào sự chuyển hướng và công nghệ phát triển, đây là thời điểm tốt nhất để bắt đầu.